E-İhalelerde SGK ve Vergi Borç Sorgulama ve İspat Rejimi: 2026/DK.D-70 ve Güncel Kurul Kararları Rehberi

Kamu ihalelerinde dijitalleşme ve hukuki güvenlik arasındaki dengeyi yeniden tesis eden 27.02.2026 tarihli ve 2026/DK.D-70 sayılı düzenleyici Kurul Kararı, EKAP sisteminin ürettiği veriler üzerinden yapılan “otomatik eleme ve ihale iptali” dönemini kesin olarak sona erdirmiştir. Son dönemde alınan emsal kararlar, EKAP sorgulamalarının tek başına bir uygulama aracı olamayacağını, maddi gerçekliğin ancak belgelendirme ve ispat hakkıyla ortaya çıkabileceğini göstermiştir.

1. Temel Doktrinler ve Yeni Hukuki Zemin

Paylaşılan güncel kararlar ışığında, borç sorgulama süreçlerinde ihale komisyonlarının ve isteklilerin uyması gereken 4 temel doktrin ortaya çıkmıştır:

• EKAP Bir “Hüküm” Değil, “İhbar”dır: İdareler, EKAP ekranında kuruşu kuruşuna detaylı bir borç dökümü (örneğin 700.000 TL prim borcu) görse dahi, istekliye bu durumu aksini ispat etmesi için en az 2 iş günü süre vermek zorundadır. Doğrudan eleme yapılamaz.

• İptal Edilen İhalelerin İhyası Mümkündür: İdare, borçlu görünen isteklileri eleyip “geçerli teklif kalmadı” gerekçesiyle ihaleyi iptal etmiş olsa dahi, isteklinin yasal süresi içinde borçsuzluk belgesi sunması halinde bu iptal kararı geri alınmak ve ihale canlandırılmak zorundadır.

• Eşit Muamele ve Re’sen Düzeltme İlkesi: İdare hatalı bir usul ile birden fazla istekliyi elemişse, sadece itirazen şikayette bulunan isteklinin değil, aynı durumdaki tüm isteklilerin hakları iade edilerek sürece dahil edilmeleri sağlanmalıdır.

• İş Ortaklıklarında Çifte Teyit Şartı: İş ortaklıklarında borçsuzluk, pilot ve özel ortakların her biri için ayrı ayrı hem EKAP sorgusu hem de beyan edilen fiziki/elektronik belgelerle çapraz kontrole tabi tutulmalıdır.

2. Emsal Kararlar ve Kritik Vakalar Analizi

KİK tarafından verilen kararlar, uygulamada karşılaşılan gri alanları net bir şekilde aydınlatmıştır:

• İptal Kararının Geri Alınması (Karar No: 2026/UY.II-941): İdare, bir istekliyi “ihaleden geriye dönük 3 iş günü içinde alınmış belge sunmadı”, diğerini “borcu var” diyerek elemiş ve ihaleyi iptal etmiştir. Kurul, DK.D-70 uyarınca idarenin iptal kararından sonra dahi süre vermesi gerektiğini, isteklinin belgeyi sunması üzerine iptalin kaldırılarak düzeltici işlem yapılmasına hükmetmiştir.

• Genişletilmiş Hak İadesi ve “Kontrol Edilmektedir” İbaresi (Karar No: 2026/UY.II-925): EKAP sorgusunda borçlu görünen 3 firma elenmiş, bunlardan sadece biri Kurum’a başvurmuştur. Kurul, tutanakta yer alan “Kontrol Edilmektedir” ifadesinin doğrudan eleme gerekçesi olamayacağını belirtmiş ve eşit muamele ilkesi gereği elenen diğer iki firmaya da ispat hakkı verilerek tüm sürecin toptan düzeltilmesine hükmetmiştir. Ayrıca haklı bulunan istekliye  başvuru bedelinin iadesine karar verilmiştir.

• Detaylı Borç Listesine Rağmen Savunma Hakkı (Karar No: 2026/UM.I-902): İdare ekranında sicil numarası bazlı, işsizlik ve prim borcu alt kırılımlarını içeren toplam 703.516 TL’lik bir döküm görse dahi, istekliye savunma ve belgelendirme fırsatı vermeden kesin hüküm kuramayacağı tescil edilmiştir.

• İş Ortaklıklarının İncelenmesi (Karar No: 2026/UH.II-914): İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ve ikinci avantajlı teklif sahibinin tüm ortaklarının borçsuzluk durumları EKAP üzerinden teyit edilmiş ve teklif ekinde sunulan belgelerle uyuştuğu görülmüştür. Kurul, idarenin bu çifte doğrulama işlemini mevzuata uygun bularak şikayeti reddetmiştir.

📊 Karşılaştırmalı Uygulama ve Hukuki Sonuç Tablosu

Aşağıdaki tablo, 2026 yılı itibarıyla yürürlükte olan yeni rejimin Kamu İhale Kuruluna yansımış bazı ihtilaflarını ve çözümlerini  KİK kararları itibariyle özetlenmiştir.

💡 Uygulayıcılar İçin Stratejik Tavsiyeler

İdareler (İhale Komisyonları) İçin:

• Süreci Bekletin, İptal Etmeyin: Borç sorgulaması nedeniyle tüm teklifler elenme durumuna gelse dahi, ihaleyi alelacele iptal etmeyin. 2026/UY.II-941 kararında görüldüğü üzere, DK.D-70 prosedürünü (2 iş günü süre) sonuna kadar işletin.

• Bumerang Etkisi: Bir istekli itiraz ettiğinde dosyanın sadece o kısmını değil, tümünü inceleyin. 2026/UY.II-925 uyarınca, Kurul şikayetçi olmayan firmalar için de re’sen düzeltici işlem verebilir.

• Tutanak Dilini Doğru Kullanın: Komisyon tutanaklarına yazdığınız “Kontrol Edilmektedir” veya “Borcu Vardır” ibareleri nihai karar değildir; bu ibareler sadece ek süre verme yükümlülüğünüzü doğurur.

İstekliler İçin:

• Odak Noktası İhale Tarihi: Eski mevzuattaki “ihale tarihinden geriye dönük 3 iş günü içinde alınmış belge” kuralı kalkmıştır. İdare size süre verdiğinde sunacağınız belgenin alınış tarihi değil, belgenin tam olarak ihale gününde borcunuz olmadığını tevsik etmesi şarttır.

• İhale İptallerinde Peşini Bırakmayın: İdare ihaleyi iptal etse bile, borcunuz olmadığını yasal sürede belgeleyebiliyorsanız süreci KİK’e taşıyın. İptal kararları geri döndürülebilmektedir.

• Bedel İadesi Hakkı: Şikayetinizde haklı bulunursanız (özellikle idarenin şekli hatalarından dolayı), ödediğiniz yüksek başvuru bedellerini (örn. 194.085 TL) geri almak için Kurul kararının bildiriminden itibaren 30 gün içinde yazılı talepte bulunmayı unutmayın.

Kolaylıklar diliyorum