Keşfinde bulunmadığı halde, yeni birim fiyat oluşturularak gerçekleştirilen demirbaş alımlarında %25 müteahhit kârı ve genel gider ödenemeyeceği hk.( Temyiz.K.K)

Karar Tarihi : 23.5.2006

Tutanak No : 28719

İlk keşifte bulunmayıp da yapım işi ihalesi konusuna girmeyen ve satın alma yoluyla piyasadan temini mümkün olan demirbaş eşya niteliğindeki malzemelerin yeni birim fiyat tutanakları düzenlenerek %25müteahhit karı ve genel giderlerin fazla ödenmesi sonucu    ..liraya,tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde; sorumluların tespiti hususunda ilamda hata yapıldığını, Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde ilave keşif hazırlanması ve onaylanması ita amirince uygulamaya konulduğunu, kontrol elamanlarının görevi verilen işi projesine göre yaptırmak olduğunu, özel fiyatın tespiti aşamasında bir kısım alt belgelerde kontrol elamanlarının imzası bulunsa bile bu işler onların görev alanı dışında olduğundan hukuken geçersiz olduğunu dolayısıyla bütün sorumluluğun özel fiyatı yapanların ve onaylayanların olduğunu belirterek tazmin hükmünün sorumluluk açısından bozulmasını talep etmekte ve gönderilen ikinci dilekçesinde BİGŞ’nin 20’nci maddesinde Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış fatura bedelleri esas alınarak yeni birim fiyat tespit edilmesi halinde %25 müteahhit karı eklenmesi gerekli olduğunu, söz konusu derslik donanımının hazır olarak imal edilmiş ve satılan ürünler olmayıp başka mekanlarda aynen kullanılamayacağını, projelendirilerek yerine göre ölçüldüğünü ve özel siparişle yaptırıldığını, müteahhidin bu işlerin yapılmasında doğrudan sorumluluğu olmasa da projeye göre yapılmasından ve çeşitli risklere karşı doğrudan sorumlu olduğunu, söz konusu donanımın alım satım konusu olmayıp imalat ve montajı içerdiğini de belirterek konunun değerlendirilmesi istenmektedir.

1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun 22’nci maddesinin E bendinde: “Adı ne olursa olsun bir komisyon veya kurul gibi bir organ ya da uzman bir görevli tarafından düzenlenen keşif, hak ediş, tutanak, rapor, karar ve benzeri belgelere dayanılarak yapılan ödemelerde Sayıştayca saptanacak sorumluluğa, tahakkuk memuru ve saymanla birlikte, söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişiler de katılır.”

Belirtilen maddede, düzenleyen ve onaylayanların sorumlu tutulmalarını gerektirebilecek keşif, hak ediş, tutanak, rapor, karar ve benzeri belgeleri imzalanmaları ve bu belgelerin ödemeye dayanak olması yeterli görülmüş olup herhangi bir ayrım yapmaksızın düzenleyen ve onaylayanların sorumluluğa katılmasının gerekli olduğu belirtilmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinden, inşaat kontrol mühendislerin hak ediş raporlarının arka sayfaları yanında faturaya dayalı özel birim fiyat tutanağını da işin kontrol olarak imzaladıkları anlaşılmıştır. Hak edişteki inşaat imalatları ile ilgili kısımlarından sorumlu olan inşaat mühendislerinin hem hak ediş raporu arka sayfası hem de özel fiyat tutanağını imzalamalarından ötürü tahakkuk memuru ve saymanla birlikte düzenleyen sıfatı ile sorumluluğa katılmaları gerekmektedir. Burada ödemeye dayanak olan belge hak ediş raporları olup özel imalat birim fiyatının tespit edilip edilmemesi konusu değil %25 müteahhit karına tazmin kararı verilmiştir. Dolayısıyla ödemeye esas belge özel fiyat tutanağı değildir.

Bu itibarla, dilekçinin tazmin hükmünden sorumlu olmadığına ilişkin talebinin reddine karar verilerek konunun esasına geçildi;

2886 sayılı Devlet İhale Kanunun “ilkeler” başlıklı 2’nci maddesinde: “Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.

Başka başka istekliler tarafından karşılanması mutat olan muhtelif işler bir eksiltmede toplanamaz. Ancak, ihalelerinin ayrı ayrı yapılacağı açıklanmak suretiyle ilanları bir arada yapılabilir.”

Aynı Kanunun “tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde:

“Bu Kanunun uygulanmasında:

Alım, Satım: Taşınır ve taşınmaz mallar ile her türlü ihtiyaç maddeleri,hizmet ve hakların alım ve satımını,

Hizmet: Kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre çalıştırılan aylıklı, ücretli, yevmiyeli ve sözleşmeli personel istihdamı hariç olmak üzere gerçek veya tüzel kişilere ücret karşılığında yaptırılan araştırma, sondaj, imalat, prototip imalat, istikşaf, etüt, harita plan, proje, kontrollük, müşavirlik ve benzeri her türlü hizmetleri,

Yapım: Her türlü inşaat, ihzarat, imalat, sondaj, tesisat, onarım, yıkma, değiştirme, iyileştirme, yenileştirme ve montaj işlerini, (…)” hükümlerine yer verilmiştir.

Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20’nci maddesinde; “ keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olup da yapılması idarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilirken öncelik sırasıyla aşağıdaki analizler kullanılır:.” denilmiştir.

Belirtilen bu hükümlere göre, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunda yapım ve hizmet işleri tanımlanmış olup Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20’nci maddesine göre keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş hallerde yapılması idarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilmesi öngörülmüştür. Sözleşme eki ilk keşifte bulunmayıp da idarece sonradan yapılmasına gerek duyulan ve yapım ve hizmet işleri niteliğinde olmayan, yaptırılacak işin mütemmim cüzü ve yapının teknik olarak ikmal edilebilmesi için gerekli olmayan, idarelerin müstakilen satın alma yoluyla temin edebileceği masa, sıra, yazı tahtası, kürsü ve askılar gibi demirbaş malzemelerin, yine aynı nitelikteki makine, teçhizat, taşıt gibi ihtiyaçların yapım işleri kapsamında temin edilmesi ve bu amaçla özel ve yeni birim fiyatlar düzenlenmesi mümkün değildir. Bu tür malzemelerin temininde araya bir yapım müteahhidinin girmesine gerek olmadan ve idarece doğrudan satmalına yoluyla temin edilmeleri mümkündür.

Bu açıklamalara aykırı olarak, müteahhit tarafından işin keşfinde bulunmadığı halde, yeni birim fiyat oluşturularak gerçekleştirilen demirbaş alımı ile ilgili iş kalemlerine %25 müteahhit kârı ve genel gider ödenmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, 465 sayılı ilâmın 1’inci maddesinin C bendiyle…….. -liraya ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün tasdikine,23.05.2006 tarihinde karar verildi.